فرمود تا بنا نهادند . بعد از آنكه صورت اتمام يافت نقل كردند به آن محل از هر نوع و جنس علوم كتابى كه بود ، و در آن ميان كتابى بود منسوب به يكى از حكماى سابق . در آن كتاب مزبور بود سالها و دوره‌هاى معلوم به جهت استخراج اوساط كواكب و علل حركات ايشان و نام نهاده بودند آن كتاب را « ادوار الهزارات » . و جميع قدما از هند و كلدانيين ، يعنى اهل بابل بيرون مىآوردند « 53 » اوساط كواكب را ازين سالها و دورها . و منجمان آن زمان استخراج نمودند ازين كتاب زيجى و نام نهادند آن زيج را « شهريار » « 54 » يعنى ملك زيجات ، اين لفظ ابى معشر است . 8 - مىگويند كه صاحب بن ابى عميد « 55 » در ديوار حصار اين شهر صندوقها يافت پر از كتاب قدما و فرستاد آنها را به بغداد . و « سارويه » از بناهاى قديم است و به غايت عجيب و اين بنا در مشرق مشابهت دارد در بزرگى و رفعت به گنبذ اهرام كه در مصر واقع است . 9 - و مىگويند منطق و حكمتى كه ارسطاطاليس تأليف نمود و تصنيف كرد « 56 » اصل آن را از كتبى كه در خزاين فارسيان ، وقتى كه اسكندر به دارا دست يافت ، به دست آمده بود ، و به امداد كتب ايشان برين تأليف قدرت پيدا كرد . پوشيده نيست پيش ذوى العقول و كسانى كه پيروى كتب حكما و احوال ايشان نموده باشند كه اهل فارس دريافت اين امور شريف و حكمت صحيح لطيف از ساير انام و طوايف خاص و عام ممتاز و مستثنىاند . چه در ميان ايشان بوده‌اند پادشاهان فاضل مثل كيومرث و طهمورس و افريدون و اردشير بابك و كيخسرو و غير اينها از پادشاهانى كه دانا بودند به حقيقت و حكمت و مثل جاماسب و فرشاوش و بوذرجمهر و غير اينها از بزرگان حكماى عزيز ، ليكن

--> ( 53 ) - د : بيرون آوردند . ( 54 ) - نسخه‌ها : شهرزار . ( 55 ) - د ، ت : صاحب بن عميد . ( 56 ) - د : و تهذيب كرد .